ارتودنسی دو فک: درمان تخصصی ناهنجاریهای فکی برای لبخندی متقارن و سالم
وقتی مشکل از فکهاست، نه فقط دندانها
بسیاری از ناهماهنگیهای دندانها ریشه در ناهنجاریهای اسکلتی فک دارند. در این موارد، مشکل تنها کجی دندانها نیست، بلکه عدم تناسب در موقعیت یا اندازه فک بالا و پایین نسبت به یکدیگر و نسبت به صورت است. به چنین شرایطی که نیاز به مداخله همزمان روی هر دو فک باشد، اصطلاحاً “ارتودنسی دو فک” گفته میشود. این درمان، اغلب پیچیدهترین و تخصصیترین حوزه ارتودنسی محسوب میشود و نیازمند همکاری نزدیک متخصص ارتودنسی و جراح فک و صورت است. دکتر محبوبه دهقانی، با تجربه و تخصص در مدیریت این موارد، به عنوان متخصص ارتودنسی دو فک در مشهد، درمانی جامع و برنامهریزی شده را برای دستیابی به بهترین نتایج زیبایی و عملکردی ارائه میدهد.
بخش ۱: تفاوت ارتودنسی معمولی و ارتودنسی دو فک (ارتوگناتیک)
درک این تفاوت برای بیماران بسیار مهم است:
| ویژگی | ارتودنسی معمولی (تنها دندانها) | ارتودنسی دو فک (اسکلتی) |
|---|---|---|
| منشأ مشکل | دندانهای کج و نامرتب | اختلال در موقعیت یا اندازه استخوان فک |
| هدف درمان | ردیف کردن دندانها در قوس فکی موجود | تصحیح رابطه اسکلتی فکها و سپس مرتب کردن دندانها |
| دامنه تغییرات | لبخند و دندانها | پروفایل صورت، لبخند، تناسب چانه و گونه، عملکرد فک |
| روش درمان | براکت یا الاینر شفاف | ترکیب ارتودنسی ثابت + جراحی فک (ارتوگناتیک) |
| سن مناسب | هر سنی (با سلامت لثه) | معمولاً پس از توقف رشد (اواخر نوجوانی به بعد) |
بخش ۲: شایعترین ناهنجاریهایی که نیاز به درمان دو فک دارند
این درمان برای اصلاح مشکلات اسکلتی شدید طراحی شده است، از جمله:
-
آندربایت شدید اسکلتی (کلاس III): هنگامی که فک پایین به طور مادرزادی بزرگتر یا جلوتر از فک بالا است. در حالت شدید، دندانهای پایینی کاملاً جلوی دندانهای بالایی قرار میگیرند.
-
اوربایت شدید اسکلتی (کلاس II): حالتی که فک بالا به طور قابل توجهی جلوتر از فک پایین است. ممکن است با “دندان خرگوشی” شدید و عقبرفتگی چانه همراه باشد.
-
اپن بایت اسکلتی: زمانی که در حالت بسته بودن دهان، تماسی بین دندانهای جلویی فک بالا و پایین وجود ندارد. این مشکل اغلب به دلیل رشد عمودی بیش از حد فک یا عادات طولانی مدت (مکیدن انگشت) ایجاد میشود.
-
انحراف فک و عدم تقارن صورت: وقتی یکی از فکها به سمت راست یا چپ منحرف شده باشد. این امر باعث میشود مرکز دهان و چانه با مرکز صورت همخط نباشد.
-
نقص مادرزادی مانند شکاف کام و لب: که نیاز به تیم درمانی چندرشتهای دارد.
بخش ۳: فرآیند کامل درمان ارتودنسی دو فک (مراحل ارتوگناتیک)
این درمان یک پروسه زمانبندی شده و چندمرحلهای است که در مطب دکتر دهقانی در مشهد به دقت برنامهریزی و اجرا میشود:
مرحله ۱: ارتودنسی پیش از جراحی (۶ تا ۱۸ ماه)
در این مرحله، دکتر دهقانی با استفاده از براکت ثابت، دندانهای هر فک را جداگانه مرتب میکنند. هدف، قرار دادن دندانها در موقعیت ایدهآل روی استخوان فک خود است، حتی اگر این کار باعث بدتر شدن ظاهری رابطه فکها در کوتاهمدت شود. این مرحله پایهای برای نتیجه دقیق جراحی است.
مرحله ۲: جراحی فک (ارتوگناتیک)
پس از آمادهسازی دندانها، جراح فک و صورت متبحر، استخوان فکها را در موقعیت از پیش محاسبه شده، جابهجا و با پلاتین و پیچ ثابت میکند. این جراحی از داخل دهان انجام میشود و هیچ برشی روی پوست صورت باقی نمیگذارد.
مرحله ۳: ارتودنسی پس از جراحی (۶ تا ۱۲ ماه)
پس از بهبودی اولیه، دکتر دهقانی دوباره درمان ارتودنسی را برای ریزهکاریها، تناسب کامل دندانها و تثبیت نهایی بایت آغاز میکند.
مرحله ۴: مرحله نگهداری (مادامالعمر)
مانند همه درمانهای ارتودنسی، استفاده از پلاک نگهدارنده برای حفظ نتایج به دست آمده ضروری است.
بخش ۴: مزایا و نتایج درمان موفق دو فک
یک درمان برنامهریزی شده دقیق، میتواند زندگی فرد را متحول کند:
-
بهبود پروفایل و زیبایی صورت: ایجاد تناسب و تقارن در صورت، اصلاح لبخند لثهای و موقعیت چانه.
-
بازسازی عملکرد صحیح: بهبود جویدن، گاز زدن و تکلم.
-
حل مشکلات سلامتی: رفع مشکلات مفصل فک (TMJ)، دردهای عضلانی، سردرد و مشکلات تنفسی (آپنه انسدادی خواب).
-
افزایش اعتماد به نفس: تغییر مثبت چشمگیر در ظاهر، اغلب تأثیر عمیقی بر کیفیت زندگی اجتماعی و حرفهای فرد دارد.
بخش ۵: سوالات متداول درباره ارتودنسی دو فک
آیا درمان دو فک درد زیادی دارد؟
درد جراحی با داروهای مسکن قوی به خوبی کنترل میشود. ناراحتی اصلی، تورم و محدودیت در تغذیه در هفتههای اول پس از جراحی است که موقتی است.
هزینه درمان دو فک چقدر است؟
این درمان به دلیل تخصصی بودن، طولانی بودن و مشارکت دو متخصص، هزینه بالاتری نسبت به ارتودنسی ساده دارد. هزینه دقیق پس از بررسی مدارک تشخیصی و تعیین طرح درمان، به طور شفاف اعلام میشود.
آیا بیمه هزینه جراحی فک را پرداخت میکند؟
بله. معمولاً بخش جراحی که تحت عنوان “جراحی اصلاحی ناهنجاری فک” شناخته میشود، توسط بسیاری از بیمههای تکمیلی پوشش داده میشود. هزینه بخش ارتودنسی معمولاً جداگانه محاسبه میشود.
طول کل درمان چقدر است؟
به طور متوسط، کل پروسه از شروع ارتودنسی تا پایان، بین ۱۸ تا ۳۶ ماه زمان میبرد.
ریسکهای این درمان چیست؟
مانند هر جراحی، ریسکهایی مانند عفونت، بیحسی موقت (و به ندرت دائمی) در ناحیه لب و چانه وجود دارد. انتخاب متخصص ارتودنسی مجرب و جراح فک ماهر، این ریسکها را به حداقل میرساند.
نتیجهگیری
ارتودنسی دو فک، یک درمان تغییردهنده زندگی برای افرادی است که از ناهنجاریهای شدید فکی رنج میبرند. این درمان، پیچیده اما بسیار قابل پیشبینی و موفق است. کلید موفقیت، برنامهریزی مشترک دقیق بین متخصص ارتودنسی و جراح، و انتخاب پزشکانی با تجربه کافی در این زمینه است.
دکتر محبوبه دهقانی متخصص ارتودنسی و ارتوپدی فک و صورت
عضو انجمن ملی نخبگان کشور و عضو انجمن ارتودنتیست ایتالیا SIDO
دارای یک عنوان ثبت اختراع
سمت استادیار دانشگاه در سال های 88 الی 97
و فلوشیپ پژوهشی
آدرس مطب: مشهد، نبش هاشمیه 31، ساختمان ونوس، طبقه سوم
شماره های تماس: 3880071 – 09159777275