جراحی ارتودنسی (جراحی فک)؛ راه حل نهایی برای ناهنجاریهای شدید
ارتودنسی معمولی با براکتها یا الاینرها، برای اصلاح نامرتبی دندانها بسیار مؤثر است، اما در برخی موارد، مشکل اصلی فراتر از دندانها بوده و ریشه در موقعیت نادرست استخوانهای فک دارد. در این موارد که ناهنجاریها شدید هستند و با روشهای ارتودنسی مرسوم قابلاصلاح نمیباشند، جراحی ارتودنسی یا جراحی ارتوگناتیک (Orthognathic Surgery) بهعنوان مؤثرترین و گاهی تنها راهحل درمانی مطرح میشود. این جراحی که توسط یک جراح فک و صورت مجرب و با همکاری دقیق متخصص ارتودنسی انجام میشود، میتواند علاوه بر اصلاح کامل عملکردهای حیاتی مانند جویدن و تنفس، تحولی شگرف در زیبایی صورت و لبخند بیمار ایجاد کند. در مطب دکتر محبوبه دهقانی، متخصص ارتودنسی در مشهد، این روش با بالاترین سطح برنامهریزی و هماهنگی تیمی انجام میشود تا بهترین نتایج ممکن حاصل آید.
ارتودنسی جراحی دقیقاً چیست و چه تفاوتی با ارتودنسی معمولی دارد؟
ارتودنسی جراحی، یک درمان ترکیبی و دو مرحلهای است. در مرحله اول که فاز ارتودنسی قبل از جراحی نامیده میشود، متخصص ارتودنسی با استفاده از براکتها و سیمها، دندانها را بهتدریج به موقعیت جدید خود در استخوان فک هدایت میکند. این مرحله معمولاً بین ۱۲ تا ۱۸ ماه طول میکشد و هدف آن این است که پس از جابجایی استخوان فک در جراحی، دندانها بهدرستی روی هم قرار بگیرند (بایت صحیح). پس از اینکه دندانها در موقعیت مناسب قرار گرفتند، نوبت به مرحله دوم یا جراحی فک میرسد.
در این مرحله، جراح فک و صورت با ایجاد برشهای دقیق در داخل دهان (بدون ایجاد جای زخم خارجی)، استخوانهای فک بالا (ماگزیلا) یا پایین (ماندیبول) یا هر دو را از محل خود جدا کرده، به موقعیت جدید و برنامهریزیشدهای منتقل کرده و با استفاده از پلاکها و پیچهای مخصوص تیتانیومی، آنها را در جای جدید ثابت میکند. پس از جراحی، بیمار معمولاً یک شب در بیمارستان بستری میشود و دوره نقاهت اولیه حدود ۲ تا ۴ هفته طول میکشد. پس از بهبودی کامل، فاز سوم یا ارتودنسی پس از جراحی آغاز میشود که معمولاً کوتاهتر از فاز اول است (حدود ۶ تا ۱۲ ماه) و هدف آن، تنظیمات نهایی دندانها برای رسیدن به یک بایت کامل و ایدهآل است.
چه افرادی به جراحی ارتودنسی نیاز دارند؟
جراحی ارتودنسی برای گروه خاصی از بیماران که دچار ناهنجاریهای شدید اسکلتی-صورتی هستند، اندیکاسیون دارد. این ناهنجاریها معمولاً بهصورت قابلمشاهده در ظاهر صورت و همچنین اختلال در عملکردهای دهانی خود را نشان میدهند. از جمله مهمترین مواردی که جراحی ارتودنسی برای آنها توصیه میشود عبارتند از:
-
عدم تقارن شدید صورت: شرایطی که در آن یک سمت صورت نسبت به سمت دیگر رشد بیشتری داشته یا عقبماندگی دارد و باعث عدم تقارن قابلتوجه در ظاهر فرد میشود.
-
اوربایت شدید (جلو بودن بیش از حد فک بالا) یا آندربایت شدید (جلو بودن بیش از حد فک پایین): شرایطی که در آن عقبماندگی یا جلو بودن فک به حدی است که با براکت قابلاصلاح نیست و باعث مشکلات جدی در جویدن، گفتار و زیبایی میشود.
-
اپن بایت (Open Bite): وضعیتی که در آن دندانهای جلو هنگام بسته شدن کامل دهان روی هم قرار نمیگیرند و بین آنها فاصله وجود دارد. این مشکل اغلب بهدلیل عادت فشار زبان یا رشد ناهماهنگ فکها ایجاد میشود.
-
مشکلات شدید عملکردی: مانند مشکلات تنفسی (بهویژه آپنه خواب انسدادی)، اختلال در جویدن، سایش شدید و غیرطبیعی دندانها بهدلیل عدم تطابق فکها.
هزینه و مدت زمان درمان جراحی ارتودنسی:
بهدلیل پیچیدگیهای خاص، نیاز به تخصص چندین پزشک (متخصص ارتودنسی و جراح فک و صورت)، استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته برای شبیهسازی جراحی و همچنین هزینههای بیمارستانی و بیهوشی، هزینه جراحی ارتودنسی بهمراتب بیشتر از ارتودنسی معمولی است. هزینه نهایی این درمان به عوامل متعددی مانند نوع جراحی (یک فک یا دو فک)، نوع بیمارستان و تعرفه جراح بستگی دارد و معمولاً از ۴۰ میلیون تومان به بالا شروع میشود. مدت زمان کل درمان نیز معمولاً بین ۱۸ ماه تا ۳ سال متغیر است که بستگی به پیچیدگی و میزان همکاری بیمار دارد. با وجود هزینه و زمان قابلتوجه، این درمان برای بیمارانی که نیاز به آن دارند، یک سرمایهگذاری حیاتی است که کیفیت زندگی، سلامت دهان و اعتماد به نفس آنها را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
نتیجهگیری
جراحی ارتودنسی یک راهحل نجاتبخش و تحولآفرین برای افرادی است که سالها با ناهنجاریهای شدید فکی دست و پنجه نرم کردهاند. اگر فکر میکنید ممکن است به این روش نیاز داشته باشید، تنها یک راه وجود دارد: مشاوره تخصصی با یک متخصص ارتودنسی مجرب. در مطب دکتر محبوبه دهقانی در مشهد، با انجام معاینه کامل و بررسی تصاویر رادیوگرافی، بهترین و دقیقترین برنامه درمانی برای شما طراحی میشود.
دکتر محبوبه دهقانی متخصص ارتودنسی و ارتوپدی فک و صورت
عضو انجمن ملی نخبگان کشور و عضو انجمن ارتودنتیست ایتالیا SIDO
دارای یک عنوان ثبت اختراع
سمت استادیار دانشگاه در سال های 88 الی 97
و فلوشیپ پژوهشی
آدرس مطب: مشهد، نبش هاشمیه 31، ساختمان ونوس، طبقه سوم
شماره های تماس: 3880071 – 09159777275