ارتودنسی ثابت چیست؟ تحلیل کامل انواع براکت‌ها، مکانیسم و راهنمای انتخاب

ارتودنسی ثابت با چسباندن براکت‌ها به سطح دندان و اتصال آن‌ها با سیم قوسی و کش‌های الاستیک، نیروی کنترل‌شده‌ای اعمال می‌کند که از طریق رباط پریودنتال به استخوان آلوئول منتقل می‌شود و در نتیجه بازسازی استخوان (سمت فشار تخریب استخوان، سمت کشش تشکیل استخوان) را تحریک می‌کند و باعث حرکت دندان می‌شود. این مزیت “نیروی پیوسته و قابل کنترل” است که آن را برای اصلاح مال‌اکلوژن پیچیده مناسب می‌کند. برخلاف دستگاه‌های متحرک، نیروی ارتودنسی ثابت به همکاری بیمار وابسته نیست و پیش‌بینی‌پذیری درمان به طور قابل توجهی بالاتر است.

مقایسه سه نوع اصلی براکت

براکت فلزی (سنتی): بالاترین استحکام و مقرون‌به‌صرفه‌ترین قیمت. برای نوجوانان و بیمارانی که به ظاهر حساس نیستند بسیار مناسب است. نقطه ضعف آن واضح بودن ظاهر است.

براکت سرامیکی: رنگ مشابه مینای دندان دارد و به طور قابل توجهی زیبایی را بهبود می‌بخشد. استحکام کمی کمتر از براکت فلزی دارد و برای بیمارانی که به تصویر اجتماعی اهمیت می‌دهند اما بودجه محدودی دارند مناسب است. هنگام انتخاب باید توجه داشت که کشش اصطکاکی براکت سرامیکی کمی بیشتر از براکت فلزی است و متخصص باید نیرو را دقیق‌تر کنترل کند.

براکت لینگوال (زبانی): در سمت زبانی دندان‌ها چسبانده می‌شود و از بیرون کاملاً نامرئی است. اما رعایت بهداشت بسیار دشوار است و معمولاً برای موارد با مال‌اکلوژن خفیف تا متوسط مناسب است و نیاز به تجربه بالای پزشک دارد.

ارتودنسی ثابت برای چه کسانی مناسب است؟ چه کسانی نباید انتخاب کنند؟

موارد نشانه: شلوغی دندان‌ها، فاصله بین دندان‌ها، اوربایت، آندربایت، کراس‌بایت و اپن‌بایت، به ویژه مال‌اکلوژن پیچیده همراه با ناهنجاری اسکلتی.

موارد منع مصرف یا نیاز به احتیاط: بیماران با بهداشت ضعیف دهان و دندان (خطر بالای پوسیدگی دندان و التهاب لثه)، بیماران با بیماری شدید پریودنتال کنترل‌نشده، بیماران با سابقه آلرژی به مواد ترمیمی. این افراد باید قبل از شروع درمان ابتدا ارزیابی و مداخله مرتبط را انجام دهند.

چرخه مراقبت و مدیریت شرایط اضطراری

مسواک زدن پس از هر وعده غذایی الزامی است و استفاده از مسواک مخصوص ارتودنسی، مسواک بین‌دندانی و نخ دندان ابریشمی برای تمیز کردن اطراف براکت‌ها ضروری است. از غذاهای سفت (آجیل، یخ) و چسبناک (آدامس، کارامل) پرهیز کنید. اگر براکت شل شد یا افتاد، از موم ارتودنسی برای تثبیت موقت استفاده کنید و در اسرع وقت برای تعمیر مراجعه کنید؛ انتهای سیم قوسی که بیرون زده و باعث تحریک مخاط می‌شود را می‌توان با موم پوشاند یا با یک وسیله تمیز به آرامی به جای خود برگرداند.

سوالات متداول

مدت زمان ارتودنسی ثابت چقدر است؟ به طور کلی ۱۸ تا ۲۴ ماه، موارد پیچیده ممکن است به ۳۰ ماه یا بیشتر برسد.

آیا درد دارد؟ پس از نصب اولیه و هر بار تنظیم، در عرض ۲ تا ۴ روز احساس فشار یا درد خفیف خواهید داشت که طبیعی است و با مسکن‌های معمول (مانند ایبوپروفن، طبق دستور پزشک) قابل کنترل است.

آیا بزرگسالان می‌توانند انجام دهند؟ کاملاً ممکن است. دندان‌های بزرگسالان همچنان به نیرو پاسخ می‌دهند، فقط رشد اسکلتی متوقف شده است و برای ناهنجاری‌های اسکلتی شدید ممکن است نیاز به ترکیب با جراحی باشد.

 

دکتر محبوبه دهقانی متخصص ارتودنسی و ارتوپدی فک و صورت

عضو انجمن ملی نخبگان کشور و عضو انجمن ارتودنتیست ایتالیا SIDO

دارای یک عنوان ثبت اختراع

سمت استادیار دانشگاه در سال های 88 الی 97

و فلوشیپ پژوهشی

“مشاهده رزومه”

آدرس مطب: مشهد، نبش هاشمیه 31، ساختمان ونوس، طبقه سوم

شماره های تماس: 3880071 – 09159777275