دندان شیری و دانستنی های آن
یک باور نادرست در مورد دندان شیری این است که دندان های شیری موقتی هستند و خواهند افتاد، پس اگر دچار پوسیدگی، درد یا آبسه دندان شدند، انجام درمان ترمیم یا عصب کشی آنها لازم نیست.
بر خلاف این تصور دندان های شیری نقش مهمی در زندگی روزانه کودک مانند جویدن غذا، رشد مناسب کودک، کسب مهارت تکلم و نیز زیبایی چهره و اعتماد به نفس کودک دارنداین دندان ها به عنوان یک نگهدارنده ی طبیعی فضا برای دندان های دائمی شما عمل می کنند، یعنی حضور آن ها به دندان های دائمی کمک می کند که در زمان مناسب و در محل صحیح خود رشد کنند. از دست دادن زود هنگام دندان های شیری، می تواند باعث کوچک شدن طول قوس فکی، در نتیجه نامرتب شدن دندان های دائمی که چند سال بعد رشد می کنند شود.
این موضوع به احتمال زیاد سبب می شود کودک در آینده نیاز به درمان های پیچیده و پر هزینه ارتودنسی و جراحی فک برای اصلاح این مشکلات پیدا کند. پس با توجه به اهمیت دندان های شیری باید این دندان ها تا سنی که به طور طبیعی می افتند، حفظ شود.
تغذیه شیرخواران با شیر مادر یا شیر پاستوریزه در صورتی که بعد از آن دندان تمیز نشود، موجب پوسیدگی دندان میشود. مهمترین عملکرد دندانها در بهبود تغذیه است اگر دندان سالم باشد تغذیه مناسب و ایدهآل صورت میگیرد.
در کنار امر تغذیه، وضعیت دندانهای شیری در رویش دندانهای دائمی نیز موثر است.
اگر دندان شیری زودتر از موعد خود کشیده شود ناهنجاریهای دندانی را در بچهها به وجود میآورد و باعث ایجاد مشکل در جایگیری درست دندانهای دائمی میشوند.
از سوی دیگر دردناک شدن دندانشیری میتواند ایجاد محدودیت کند.
به طور مثال بعضی از بچهها بعد از خوردن موادغذایی مثل گوشت یا شیرینی دچار درد میشوند و به علت ایجاد درد دندانی از خوردن این مواد طفره میروند و متأسفانه بدن از دریافت مواد مغذی و مورد نیاز خود باز میماند.
دهان سالم و دندان سالم، لازمه تغذیه سالم است. تغذیه سالم نیز رشد و نمو کافی فرد را به دنبال دارد علاوه بر آن دندان شیری سالم در زیبایی و تکلم فرد نقش به سزایی دارد.
تاثیر قطره آهن در پوسیدگی دندان شیری
این سؤال اکثر مادران است اما باید بدانند قطره آهن عامل پوسیدگی نیست بلکه این قطره میتواند دندان هایی را که پوسیدهاند یا بر اثر اختلال مینایی شروع به پوسیدگی کردهاند با سیاه کردنشان نشاندار کند.
مادران دقت کنند بعد از مصرف قطره آهن مثلا 4 دندان سیاه میشود و بقیه سفید میمانند پس اگر مسبب سیاه شدن دندانها قطره آهن بوده باشد، میبایست همه دندانها سیاه میشدند نه آن چند دندان پوسیده که از نگاهها دور مانده است.
یک نوع پوسیدگی هم در دندانهای جلوی بالا شایع است و آن پوسیدگی تغذیه با شیر است هم شیر مادر و هم شیر پاستوریزه، به خصوص شیرهای شبانه.
مادران باید بلافاصله بعد از تغذیه کودک باشیر، دهان بچه را بشویند یا آب به او بدهند یا با گاز و پنبه دندان بچه را پاک کنند تا قند موجود در شیر تا صبح روی دندان باقی نماند که به پوسیدگی دندان منجر شود.
بهترین زمان استفاده از مسواک از بدو رویش اولین دندان است که به وسیله مسواک انگشتی انجام میشود و به تدریج به استفاده از مسواک با خمیر دندان منتهی میشود.
بهترین زمان مراجعه به دندانپزشک کودکان نیز همزمان با رویش اولین دندان است تا چگونگی رویش آن کنترل شود و بعد از آن هم 4 ماه به 4 ماه باید دندانها بررسی و کنترل شوند تا پوسیدگیها در وهله اول تشخیص داده شوند.
رعایت بهداشت و مراجعه و کنترلهای دورهای دندانپزشک برای سلامت هر چه بیشتر کودکان مفید و مثمر ثمرخواهدبود.
دکتر محبوبه دهقانی متخصص ارتودنسی و ارتوپدی فک و صورت
عضو انجمن ملی نخبگان کشور و عضو انجمن ارتودنتیست ایتالیا SIDO
دارای یک عنوان ثبت اختراع
سمت استادیار دانشگاه در سال های 88 الی 97
و فلوشیپ پژوهشی
آدرس مطب: مشهد، نبش هاشمیه 31، ساختمان ونوس، طبقه سوم
شماره های تماس: 3880071 – 09159777275