جراحی فک راهی برای اصلاح ناهنجاری
جراحی فک یا ارتوگناتیک یک روش جراحی پیچیده است که برای اصلاح ناهماهنگیهای ساختاری فک بالا و پایین به کار میرود. این نوع جراحی عمدتاً برای افرادی که دچار مشکلاتی مانند اختلالات در هماهنگی فکها، مشکلات جدی در عملکرد فک و صورت یا ناهنجاریهای شدید دندانی هستند، توصیه میشود. زمانی که روشهای غیرجراحی مانند ارتودنسی قادر به اصلاح این مشکلات نمیشوند، جراحی فک به عنوان یک گزینه درمانی مؤثر و دائمی مطرح میشود. جراحی فک نه تنها به بهبود عملکرد فک و بهینهسازی زیبایی صورت کمک میکند، بلکه میتواند کیفیت زندگی فرد را از طریق بازگشت تعادل صورت و تسهیل فعالیتهای روزمره مانند خوردن و صحبت کردن بهبود بخشد.
جراحی فک (ارتوگناتیک) چیست؟
جراحی فک، که به آن جراحی ارتوگناتیک نیز گفته میشود، یک روش جراحی تخصصی است که برای اصلاح ناهماهنگیهای شدید فک بالا و پایین به کار میرود. این نوع جراحی معمولاً برای افرادی که دچار مشکلاتی نظیر عدم تراز مناسب فکها، مشکلات عملکردی در غذا خوردن، صحبت کردن یا تنفس، و ناهنجاریهای شدید دندانی هستند، توصیه میشود. جراحی فک شامل جابجایی استخوانهای فک برای اصلاح موقعیت آنها و بهبود عملکرد کلی فک است. این جراحی میتواند علاوه بر بهبود عملکرد، ظاهر صورت را نیز تغییر داده و به تعادل آن کمک کند. این عمل به طور معمول برای کسانی که نمیتوانند با روشهای غیرجراحی مانند ارتودنسی مشکلات فک خود را حل کنند، به عنوان راهحل نهایی پیشنهاد میشود.
تغییرات چهره بعد از جراحی فک چگونه است؟
جراحی فک میتواند تغییرات چشمگیری در چهره فرد ایجاد کند. این تغییرات شامل بهبود تقارن صورت، برجستهتر شدن خط فک و چانه، و اصلاح نیمرخ صورت است. با اصلاح ناهماهنگیهای فک، فرد ممکن است از مشکلات تنفسی، جویدن و حتی مشکلات مربوط به گفتار رهایی یابد. بهطور کلی، جراحی فک باعث ایجاد ظاهری متعادلتر و جذابتر میشود و در نهایت به افزایش اعتماد به نفس و بهبود کیفیت زندگی فرد کمک میکند.
در ادامه، تغییرات چهره بعد از جراحی فک را مشاهده میکنید:
| ناحیه صورت | نوع تغییرات | توضیحات کوتاه |
|---|---|---|
| فک و چانه | بهبود تراز و تقارن | خط فک مشخصتر و متقارنتر میشود |
| نیمرخ صورت | متعادلتر و صافتر شدن نیمرخ | جلو یا عقب بردن فک تأثیرگذار است |
| لبها و دهان | بهبود قرارگیری و بسته شدن راحتتر دهان | لبها طبیعیتر و متوازنتر قرار میگیرند |
جراحی فک چقدر طول میکشد؟
مدت زمان جراحی فک معمولاً بین ۲ تا ۴ ساعت است، اما بسته به نوع ناهنجاری و میزان اصلاحات مورد نیاز، ممکن است کمی بیشتر یا کمتر طول بکشد. اگر فقط یکی از فکها (بالا یا پایین) تحت عمل قرار گیرد، زمان جراحی کوتاهتر خواهد بود. در موارد پیچیدهتر، مانند جراحی همزمان هر دو فک یا همراهی آن با دیگر اعمال ترمیمی، مدت زمان جراحی افزایش مییابد. این عمل تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و پس از آن بیمار معمولاً نیاز به یک تا دو روز بستری در بیمارستان دارد.
کاربردهای عمل فک چیست؟
جراحی فک زمانی کاربرد دارد که مشکلات عملکردی یا زیبایی ناشی از ناهماهنگی فکها وجود داشته باشد و روشهای غیرجراحی مانند ارتودنسی قادر به رفع مشکل نباشند. جراحی فک میتواند بهطور مؤثری کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشد، زیرا علاوه بر اصلاح ناهماهنگی، به بازسازی تعادل صورت و بهبود عملکرد فک نیز کمک میکند. این جراحی برای افرادی که دچار مشکلاتی مانند اختلال در جویدن، صحبت کردن، یا تنفس به دلیل ناهماهنگی فک هستند، گزینهای درمانی بسیار مؤثر محسوب میشود. برخی از کاربردهای جراحی فک عبارتند از:
- اصلاح ناهماهنگی فکها
- بهبود عملکرد فک
- اصلاح ناهنجاریهای مادرزادی یا ژنتیکی
- بهبود زیبایی صورت
- رفع مشکلات تنفسی
- اصلاح ناهنجاریهای فک به دلیل آسیب یا تصادف
جراحی فک برای چه کسانی مناسب است؟
جراحی فک یک روش پیچیده است که معمولاً برای اصلاح مشکلات ساختاری فک و صورت استفاده میشود. این جراحی میتواند به افراد کمک کند تا عملکرد فک بهبود یافته و مشکلات زیبایی صورت نیز اصلاح شود. برای اینکه این جراحی موثر باشد، باید شرایط خاصی وجود داشته باشد که در ادامه بررسی میشود:
- افرادی که از نظر عمومی سالم هستند و قادر به تحمل جراحیهای سنگین میباشند.
- افرادی که دچار ناهماهنگی فک بالا و پایین هستند و قادر به جویدن، صحبت کردن یا نفس کشیدن بهطور طبیعی نیستند.
- افرادی که مشکلات شدید دندانی دارند و ارتودنسی قادر به اصلاح مشکلات آنها نمیباشد.
- افرادی که به دلایل زیبایی نیاز به اصلاح خطوط فک و صورت دارند.
- افرادی که در دوران بلوغ نبوده و رشد استخوانهای آنها تکمیل شده است.
جراحی فک برای چه کسانی مناسب نیست؟
جراحی فک برای افرادی که به بیماریهای خاص مانند بیماریهای قلبی، دیابت کنترلنشده، اختلالات خونریزی یا عفونتهای فعال مبتلا هستند، مناسب نیست. همچنین، افرادی که به دلیل عدم تکمیل رشد استخوانها هنوز در دوران بلوغ هستند، نباید این جراحی را انجام دهند. افرادی که دارای اختلالات روانی جدی یا مشکلات روانی کنترلنشده هستند نیز برای جراحی فک مناسب نمیباشند. افرادی که از نظر جسمی آمادگی کافی برای تحمل جراحیهای سنگین را ندارند یا از نظر سلامت عمومی در شرایط ناپایدار قرار دارند، باید از انجام این جراحی خودداری کنند. بهطور کلی، افرادی که انتظارات غیرواقعی از نتایج جراحی دارند یا برای آن آماده نیستند نیز ممکن است کاندید مناسبی برای این عمل نباشند
مزایای انجام عمل فک چیست؟
عمل جراحی فک یا ارتوگناتیک میتواند تأثیرات مثبتی در جنبههای مختلف زندگی فرد داشته باشد. این جراحی نه تنها به بهبود تقارن و زیبایی صورت کمک میکند بلکه میتواند عملکرد فک را نیز بهبود بخشد و مشکلات مربوط به جویدن، صحبت کردن و تنفس را رفع کند. در ادامه به برخی از مزایای این عمل اشاره میکنیم:
- بهبود تقارن صورت
- برجستهتر شدن خط فک و چانه
- اصلاح مشکلات تنفسی
- افزایش اعتماد به نفس و بهبود زیبایی صورت
- رفع اختلالات عملکردی فک (جویدن، صحبت کردن، تنفس)
- رفع ناهنجاریهای مادرزادی یا ناشی از تصادف
- نتایج دائمی و طبیعی
این جراحی میتواند بهطور چشمگیری کیفیت زندگی فرد را افزایش دهد و او را از مشکلات عملکردی فک و صورت رهایی بخشد.
دکتر محبوبه دهقانی متخصص ارتودنسی و ارتوپدی فک و صورت
عضو انجمن ملی نخبگان کشور و عضو انجمن ارتودنتیست ایتالیا SIDO
دارای یک عنوان ثبت اختراع
سمت استادیار دانشگاه در سال های 88 الی 97
و فلوشیپ پژوهشی
آدرس مطب: مشهد، نبش هاشمیه 31، ساختمان ونوس، طبقه سوم
شماره های تماس: 3880071 – 09159777275