آشنایی با ساختار دندان (قسمت اول)
دندان ها دارای قسمت های مختلفی هستند که در این مقاله قصد داریم به بررسی جز به جز آن ها بپردازیم.
سطح پروگزیمال دندان کجاست؟
سطوح مزیال و دیستال در مجموع سطوح پروگزیمال نامیده می‌شوند. به عبارت دیگر، سطح پروگزیمال به معنای سطح مزیال یا دیستال است.
پوسیدگی‌های دندانی از ناحیه پروگزیمال شروع می‌شوند. برای بررسی این سطح و پوسیدگی‌های آن از رادیوگرافی بایت‌وینگ استفاده می‌شود. برای تمیز کردن این ناحیه از پلاک دندانی و جلوگیری از پوسیدگی استفاده از نخ دندان ضروری است. بسته به این که در این ناحیه پاپیلای دندانی حضور دارد یا نه ممکن است به جای نخ دندان از مسواک بین دندان یا حتی مسواک single-tufted برای تمیز کردن این ناحیه استفاده شود.
دندان ها دارای قسمت های مختلفی هستند که در این مقاله قصد داریم به بررسی جز به جز آن ها بپردازیم.
سطح پروگزیمال دندان کجاست؟
سطوح مزیال و دیستال در مجموع سطوح پروگزیمال نامیده می‌شوند. به عبارت دیگر، سطح پروگزیمال به معنای سطح مزیال یا دیستال است.
پوسیدگی‌های دندانی از ناحیه پروگزیمال شروع می‌شوند. برای بررسی این سطح و پوسیدگی‌های آن از رادیوگرافی بایت‌وینگ استفاده می‌شود. برای تمیز کردن این ناحیه از پلاک دندانی و جلوگیری از پوسیدگی استفاده از نخ دندان ضروری است. بسته به این که در این ناحیه پاپیلای دندانی حضور دارد یا نه ممکن است به جای نخ دندان از مسواک بین دندان یا حتی مسواک single-tufted برای تمیز کردن این ناحیه استفاده شود.
رنگ سطح فیشیال دندان‌ها از قدام به خلف تیره‌تر می‌شود. دندان کانین تیره‌ترین رنگ را در قوس دندانی دارد. در سطح فیشیال دندان‌های قدامی شیارهای تکاملی وجود دارد و در سطح فیشیال دندان‌های خلفی پیت وجود دارد که این پیت مستعد پوسیدگی است.
اگر بیمار مشکل ارتودنسی نداشته باشد و بیمار را به موقعیت مرکزی ببریم سطح فیشیال دندان‌های قدامی پایین با دندان‌های قدامی بالا پوشیده می‌شود.
stainهای دندانی که ناشی از سیگار و چای و قهوه و … است در این سطح دیده می‌شوند که با جرمگیری و بروساژ تمیز می‌شوند.
گاهی بر اثر ازدیاد فلوراید در آب آشامیدنی، خمیر دندان و… لکه‌های سفید یا قهوه‌ای ایجاد می‌شود که به آن فلوئوروزیس گفته می‌شود که در تشخیص افتراقی با پوسیدگی قرار می‌گیرند.
سطح فیشیال دندان‌های قدامی بالا دارای نسبت طلایی هستند؛ به این معنی که نباید عرض و طول یکسانی داشته باشند و باید طول آن کمی بیشتر از عرض باشد. به عنوان مثال این نسبت در دندان سانترال بالا ۰.۸ است.
سطح فیشیال مولرهای بالا چون در مجاورت مجرای استنسون (مجرای غده پاروتید) است بیشتر مستعد تجمع جرم و پلاک هستند.
گاهی به دلیل مسائل زیبایی یا به دلیل گذاشتن پست و کور و متعاقب آن کراون، نیاز به جراحی افزایش طول تاج (crown lengthening) هست که طول سطح فیشیال را افزایش می‌دهد و موجب زیبایی بیشتر و دیده نشدن لبه کراون می‌شود.
سطح پالاتال دندان کجاست؟
سطحی که به سمت کام یا مجاور آن است، سطح کام یا پالاتال است. اصطلاح سطح پالاتال برای سطوح دندان‌های فک بالا (اعم از دندان‌های قدامی و خلفی) که به سمت کام یا مجاور آن قرار دارند استفاده می‌شود.
گاهی اوقات در سطح پالاتال دندان لترال بالا یک کاسپ اضافه وجود دارد که به آن تالون(Talon) گفته می‌شود. چون از نمای بالا به دندان لترال با تالون کاسپ نگاه کنیم به شکل حرف انگلیسی T دیده می‌شود.
برای درمان ریشه دندان‌های قدامی بالا و تهیه حفره دسترسی از سطح پالاتال شروع می‌کنیم و در واقع حفره دسترسی از این سطح تهیه می‌شود. حفره دسترسی دندان سانترال و لترال گرد و دندان کانین بیضی شکل است.
تزریق بی‌حسی در ناحیه پالاتال تزریقی دردناک است.
دکتر محبوبه دهقانی متخصص ارتودنسی و ارتوپدی فک و صورت
عضو انجمن ملی نخبگان کشور و عضو انجمن ارتودنتیست ایتالیا SIDO
دارای یک عنوان ثبت اختراع
سمت استادیار دانشگاه در سال های 88 الی 97
و فلوشیپ پژوهشی
آدرس مطب: مشهد، نبش هاشمیه 31، ساختمان ونوس، طبقه سوم
شماره های تماس: 3880071 – 09159777275