فاصله بین دندانها را میتوان با ارتودنسی درمان کرد؟
فاصله بین دندانها که در اصطلاح دندانپزشکی دیاستم (Diastema) نامیده میشود، یکی از مشکلات رایج زیبایی و گاهی عملکردی دهان و دندان است. برخی افراد تنها بین دو دندان جلویی خود فاصله دارند، در حالی که در برخی دیگر این فاصله در چندین دندان مشاهده میشود. بسیاری از بیماران این سؤال را مطرح میکنند که آیا فاصله بین دندانها را میتوان با ارتودنسی درمان کرد؟
پاسخ این سؤال در بیشتر موارد بله است. ارتودنسی یکی از مؤثرترین و ماندگارترین روشها برای بستن فاصله بین دندانها محسوب میشود، اما انتخاب بهترین روش درمان به علت ایجاد فاصله، سن بیمار و وضعیت فک و دندانها بستگی دارد.
علت ایجاد فاصله بین دندانها چیست؟
فاصله بین دندانها دلایل مختلفی دارد و تشخیص علت اصلی، اولین قدم برای انتخاب درمان مناسب است. مهمترین عوامل عبارتاند از:
- کوچک بودن اندازه دندانها نسبت به فک
- بزرگ بودن استخوان فک
- عوامل ژنتیکی و ارثی
- از دست دادن یک یا چند دندان
- عادتهایی مانند مکیدن انگشت در کودکی
- بیماریهای لثه و تحلیل استخوان
- کوتاه بودن دندانها یا نامرتبی آنها
- وجود فرنوم (بافت بین دو دندان جلو) با اندازه غیرطبیعی
تشخیص علت ایجاد فاصله توسط متخصص ارتودنسی انجام میشود و ممکن است نیاز به معاینه، عکس رادیوگرافی و بررسی وضعیت لثهها باشد.
آیا ارتودنسی بهترین درمان برای فاصله بین دندانهاست؟
در بسیاری از موارد، ارتودنسی بهترین و اصولیترین روش درمان فاصله بین دندانها است؛ زیرا علاوه بر بستن فاصله، موقعیت تمام دندانها را اصلاح کرده و باعث ایجاد هماهنگی در بایت و فک میشود.
برخلاف روشهایی مانند کامپوزیت یا لمینت که تنها ظاهر فاصله را میپوشانند، ارتودنسی علت اصلی مشکل را برطرف میکند و نتیجهای طبیعی و ماندگار به همراه دارد.
ارتودنسی یا کامپوزیت؛ کدام بهتر است؟
انتخاب بین ارتودنسی و کامپوزیت به شرایط هر بیمار بستگی دارد.
ارتودنسی مناسب است اگر:
- فاصله بین دندانها زیاد باشد.
- نامرتبی دندانها نیز وجود داشته باشد.
- مشکل بایت یا ناهنجاری فک وجود داشته باشد.
- به دنبال نتیجهای ماندگار باشید.
کامپوزیت مناسب است اگر:
- فاصله بسیار کم باشد.
- دندانها کاملاً مرتب باشند.
- بیمار تنها به دنبال اصلاح ظاهری و سریع باشد.
در بسیاری از موارد، متخصص ارتودنسی پس از پایان درمان ارتودنسی، در صورت نیاز از روشهای زیبایی مانند کامپوزیت برای تکمیل نتیجه استفاده میکند.
درمان فاصله بین دندانها با ارتودنسی چقدر طول میکشد؟
مدت زمان درمان به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله:
- میزان فاصله بین دندانها
- تعداد دندانهای درگیر
- سن بیمار
- نوع ارتودنسی
- همکاری بیمار در رعایت دستورات پزشک
به طور معمول، درمان فاصلههای خفیف بین ۶ تا ۱۲ ماه زمان نیاز دارد، اما در موارد پیچیدهتر ممکن است درمان بین ۱۲ تا ۲۴ ماه ادامه پیدا کند.
آیا فاصله بین دندانها بعد از درمان دوباره باز میشود؟
اگر پس از پایان درمان از ریتینر (پلاک نگهدارنده) طبق دستور متخصص استفاده نشود، احتمال بازگشت فاصله بین دندانها وجود دارد. ریتینر وظیفه دارد دندانها را در موقعیت جدید تثبیت کند و از حرکت مجدد آنها جلوگیری نماید.
به همین دلیل، استفاده منظم از ریتینر بخش مهمی از درمان ارتودنسی محسوب میشود و نباید نادیده گرفته شود.
مزایای درمان فاصله بین دندانها با ارتودنسی
بستن فاصله بین دندانها تنها باعث زیباتر شدن لبخند نمیشود، بلکه مزایای دیگری نیز به همراه دارد:
- افزایش زیبایی و هماهنگی لبخند
- بهبود عملکرد جویدن
- کاهش احتمال گیر کردن مواد غذایی
- کاهش خطر پوسیدگی و بیماریهای لثه
- بهبود تلفظ برخی کلمات
- افزایش اعتمادبهنفس در روابط اجتماعی
به همین دلیل، بسیاری از بیماران علاوه بر جنبه زیبایی، برای حفظ سلامت دهان و دندان نیز درمان ارتودنسی را انتخاب میکنند.
چه زمانی باید به متخصص ارتودنسی مراجعه کنیم؟
اگر فاصله بین دندانهای شما به مرور زمان بیشتر شده است، هنگام غذا خوردن با مشکل مواجه هستید، یا از ظاهر لبخند خود رضایت ندارید، بهتر است هرچه زودتر به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام میتواند درمان را سادهتر، کوتاهتر و کمهزینهتر کند.
جمعبندی
اگر این سؤال برای شما مطرح است که «آیا فاصله بین دندانها را میتوان با ارتودنسی درمان کرد؟»، پاسخ در اغلب موارد مثبت است. ارتودنسی یکی از مؤثرترین و ماندگارترین روشهای درمان فاصله بین دندانها محسوب میشود و علاوه بر بهبود زیبایی لبخند، سلامت دهان و عملکرد صحیح دندانها را نیز ارتقا میدهد. انتخاب روش درمان باید پس از معاینه دقیق توسط متخصص انجام شود تا بهترین نتیجه متناسب با شرایط هر بیمار حاصل شود.
دکتر محبوبه دهقانی متخصص ارتودنسی و ارتوپدی فک و صورت
عضو انجمن ملی نخبگان کشور و عضو انجمن ارتودنتیست ایتالیا SIDO
دارای یک عنوان ثبت اختراع
سمت استادیار دانشگاه در سال های 88 الی 97
و فلوشیپ پژوهشی
آدرس مطب: مشهد، نبش هاشمیه 31، ساختمان ونوس، طبقه سوم
شماره های تماس: 3880071 – 09159777275