جراحی ارتوگناتیک یا ارتودنسی جراحی چیست؟

مقدمه

جراحی ارتوگناتیک که امروزه بسیار رایج شده و نامی آشنا در بین افراد دارد، نوعی جراحی اصلاحی به منظور اصلاح موقعیت فک ها و صورت و هم چنین بی نظمی های دندانی می باشد. این جراحی برای برخی از افراد نقش بهبود ظاهر و زیبایی آن را داراست؛ اما برای برخی از بیماران نقشی بسیار حیاتی دارد و سبب بهبود غذا خوردن و تنفس در آن ها می شود. بنابراین لازم است که با این جراحی نوین در علم دندان پزشکی بیش تر آشنا شوید و از شرایط و ضوابط آن اطلاعاتی داشته باشید. پس تا ‌پایان این مقاله همراه ما باشید.

جراحی ارتوگناتیک یا ارتودنسی جراحی چیست؟

جراحی ارتوگناتیک یا جراحی اصلاحی فک، استفاده از روش هایی است که باعث اصلاح عدم تعادل و انطباق فک بالا و پایین می شود. جراحی ارتوگناتیک یا ارتودنسی جراحی به منظور درمان ناهنجاری و عدم انطباق صحیح دندان های بالایی و پایینی، درمان انسداد های تنفسی هنگام خواب ( آپنه انسدادی خواب ) و هم چنین به منظور بهبود توازن و زیبایی انجام می‌شود.

کاندیدای مناسب جراحی ارتوگناتیک

لازم است بدانید که جراحی ارتوگناتیک یا ارتودنسی جراحی برای چهار مورد از افراد پیشنهاد می شود:

  1. مورد اول: افرادی هستند که فک بالای آن ها به سمت عقب است. در این صورت بیمار را تحت جراحی قرار می دهند تا فک بالا را به جلو بیاورند.
  2. مورد دوم: اگر فک بالا در برخی افراد رو به جلو باشد، لازم است این افراد تحت جراحی قرار گیرند تا فک بالا را به سمت عقب انتقال دهند.
  3. مورد سوم: اگر بیمار دارای فک پایینی به سمت عقب باشد، لازم است که توسط جراحی به سمت جلو کشیده شود.
  4. مورد چهارم: اگر فردی دارای فک پایین روبه جلو باشد، می بایست توسط جراحی این فک را به عقب کشاند.

دقت کنید که این جراحی نوعی درمان تیمی است که بین متخصص ارتودنسی و جراح فک و صورت انجام می شود.

انواع جراحی ارتوگناتیک

ارتودنسی جراحی در دو‌ نوع برای بیماران پیشنهاد می‌شود:

  1. یکی از انواع آن درمان ارتودنسی است که قبل از جراحی اصلی فک بوده و به منظور رفع مشکل نامرتبی و شلوغی دندان ها و ایجاد دندان هایی کاملا یک دست و مرتب است. دقت کنید که تا دندان ها کاملا مرتب نباشند، جراح فک و صورت به هیچ عنوان نمی تواند به جراحی فک ها بپردازد. به همین دلیل پیش نیاز جراحی ارتوگناتیک، ارتودنسی می باشد.
  2. نوع دیگر درمان ارتودنسی پس از جراحی ارتوگناتیک خواهد بود که هدف از آن هماهنگی و همکاری بیش تر دو فک از قبل جراحی شده، ایجاد نظمی بهتر و بیش تر در دندان ها، اصلاح هرگونه چرخش های مربوط به دندان و در نهایت تثبیت درمان ناشی از جراحی خواهد بود.

مراحل انجام ارتودنسی جراحی

ارتودنسی جراحی شامل 3 مرحله می باشد:

  • درمان ارتودنسی قبل از جراحی: قبل از جراحی فک، ارتودنسی با هدف هماهنگ کردن و ایجاد یک قوس مناسب دندانی انجام می شود. از زمان شروع دوره ارتودنسی، وضعیت دقیق فک و دندان ها توسط عکس های اشعه ایکس به طور مرتب ثبت و ضبط می شود تا به جراح در چگونگی عمل جراحی کمک کند.
  • عمل جراحی فکین: جراحی فک با هدف تنظیم فک بالا و پایین، تحت بیهوشی کامل فرد بیمار صورت می گیرد و بین ۱ تا چند ساعت می تواند به طول بیانجامد. توجه کنید که جراحی فک با وجود براکت های ارتودنسی بر روی دندان ها انجام می گیرد.
  • درمان های بعد از انجام جراحی: در این مرحله حدود ۲ ماه نیاز به مراقبت و استراحت دارید تا بدون هیچ گونه مشکل و یا عارضه ای به حالت عادی خود برگردید. سپس ارتودنسی بعد از جراحی فک بعنوان آخرین مرحله انجام می شود که تغییرات جزئی در موقعیت دندان ها اعمال می گردد.

دقت کنید که تکمیل تمامی این مراحل به طور تقریبی حدود ۱۲ تا ۱۸ ماه زمان نیاز دارد.

ترس از جراحی ارتوگناتیک

درمان ارتودنسی به همراه جراحی فک برای بعضی از بیماران بسیار ترسناک می‌باشد. این ترس می‌ تواند به دلیل رفتن به اتاق عمل و بیهوش شدن باشد و یا اینکه ناشی از تلقین های نا امید کننده بیمار نسبت به ظاهر خود پس از جراحی ارتوگناتیک یا ارتودنسی جراحی باشد. این مسئله نشان می‌دهد که این افراد در این زمینه، اطلاعات کافی ندارند. لازم به ذکر است که اصلی ترین موضوع در مورد این گونه بیماران، آگاهی دادن و مشخص کردن سود و هم چنین ضرر و زیان این جراحی برای آن ها است.

عمل جراحی ارتوگناتیک درد دارد؟

این سوال در ذهن اکثر بیماران است که آیا جراحی ارتوگناتیک یا ارتودنسی جراحی عملی سنگین و همراه با درد است یا خیر؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که در حین جراحی، بیمار کاملا بیهوش می شود و هیچ گونه دردی را احساس نمی کند. بیمار بعد از انجام جراحی و به هوش آمدن معمولا دردی مشابه با کشیدن دندان عقل را احساس می‌کند که قابل تحمل است. البته در این مواقع پزشک داروی مسکن و ضد درد مناسب را تجویز می کند. لازم به ذکر است که این درد هنگام جویدن غذا، دو چندان می شود؛ به همین دلیل است که تاکید می شود در روز های ابتدایی پس از جراحی حتما از غذا های مایع و سبک مثل سوپ استفاده کنید تا درد یا فشار خاصی به فکین وارد نشود.

 

نکات لازم قبل از ارتودنسی جراحی

قبل از انجام ارتودنسی جراحی لازم است یک سری از نکات را رعایت کنید:

  • مثلا این که تعدادی لباس راحت که جلوی آن ها دکمه دارد انتخاب کنید تا بعد از جراحی نیازی نباشد لباس را از سرتان به تن کنید.
  • یک سری از غذا‌های مایع و پودر‌های پروتئینی که نیاز است بعد از جراحی بیمار مصرف کند  را سعی کنید قبل از جراحی آن‌ها را امتحان کنید تا طعم‌ مورد علاقه خودتان را پیدا کنید.
  • قبل از انجام جراحی نسخه مربوط به خود را از پزشکتان دریافت کنید و حتما آن را تهیه کنید.
  • سعی کنید غذا هایی که به جویدن نیاز ندارند را تهیه کنید که بعد از جراحی به مشکل بر نخورید.
  • یک میکسر و یا مخلوط کن مناسب تهیه کنید تا بتوانید غذا‌ های جویدنی را به کمک آن خرد و پوره کنید.

مراقبت‌های بعد از ارتودنسی جراحی

دوره نقاهت و بهبودی نسبی بعد از ارتودنسی جراحی حدودا ۴ هفته الی ۱ ماه به طول می انجامد. اما بهبودی کامل نواحی جراحی شده حدودا ۸ هفته یا ۲ ماه زمان می‌برد. از آن جا که مرتب کردن دندان ها توسط متخصص ارتودنسی صورت می گیرد و با دستگاه ارتودنسی ثابت انجام می شود، بسته به نظر ارتودنتیست معالج بیمار، حدودا بین ۱ و نیم الی ۲ سال، براکت های ارتودنسی بر روی دندان ها باقی خواهد ماند و جراحی فکین تقریبا بعد از ۱ سال از شروع ارتودنسی انجام می شود. دقت کنید که بلافاصله بعد از جراحی نمی توان صحبت کرد و معمولا ۲ هفته طول می کشد تا بتوانید به درستی صحبت کرد.

عوارض جراحی ارتوگناتیک

به طور کلی می توان گفت که جراحی ارتوگناتیک روشی مطمئن است و عوارض خطرناکی به همراه نخواهد داشت. البته حتما باید توسط یک جراح با تجربه و به روز انجام شود تا از عدم عوارض جانبی پس از جراحی اطمینان داشته باشیم. مثلا گاهی اوقات ممکن است بیمار با عوارض نادری مثل آسیب به اعصاب صورت مواجه شود که اگر جراح متخصص کاملا ماهر و با تجربه باشد، هرگز چنین اتفاقی نخواهد افتاد. پس خیالتان بابت پس از جراحی ارتوگناتیک کاملا راحت باشد چرا که هیچ گونه اختلالی در روند زندگی روز مره تان پس از جراحی پیش نمی آید.

دکتر محبوبه دهقانی متخصص ارتودنسی و ارتوپدی فک و صورت

عضو انجمن ملی نخبگان کشور و عضو انجمن ارتودنتیست ایتالیا SIDO

دارای یک عنوان ثبت اختراع

سمت استادیار دانشگاه در سال های 88 الی 97

و فلوشیپ پژوهشی

مشاهده رزومه

آدرس مطب: مشهد، نبش هاشمیه 31، ساختمان ونوس، طبقه سوم

شماره های تماس: 3880071 – 09159777275

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بیست − بیست =