ارتودنسی چیست و چه زمانی لازم است؟

ارتودنسی شاخه ای از دندانپزشکی است که دندان ها و فک هایی را که در جای نامناسبی قرار می گیرند اصلاح می کند. دندان هایی که در جایگاه نامناسبی قرار می گیرند و شکل نامتعارفی دارند مشکلات بهداشتی مختلفی ایجاد می کنند. تمیز نگه داشتن دندان ها سخت تر می شود. بیماری که دندان های نامرتبی دارد در معرض خطر ابتلا به پوسیدگی دندان و بیماری های پریودنتال قرار دارد. این وضعیت به دندان هایی که مسئول جویدن غذا هستند فشار بیشتری وارد می کند و متعاقبا در طولانی مدت عوارض مختلفی به جا می گذارد از جمله:

  • پوسیدگی دندانها
  • مشکلات لثه ای
  • خوب جویده نشدن دندانها و مشکلات گوارشی
  • سردرد
  • مشکلات TMJ
  • احساس درد درگردن، شانه و پشت
  • همچنین دندان های کج و نامرتب به زیبایی ظاهر شخص آسیب می زند.

مزایای استفاده از این نوع درمان عبارتند از:

  • دهان سالم
  • ظاهر لذت بخش
  • دندانهایی که احتمالا طول عمر بیشتری دارند.

متخصص درمان در این زمینه به نام ارتودنتیست شناخته می شود.

 

چگونه متوجه می شوید که به ارتودنسی نیاز دارید؟

فقط دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی می تواند تعیین کند که آیا شما می توانید از ارتودنسی استفاده کنید یا خیر. به کمک ابزارهای تشخیصی که شامل یک تاریخچه کامل پزشکی و دندانپزشکی هستند، یک معاینه بالینی، مدل های گچ دندان هایتان و تصویر برداری اختصاصی، یک پزشک ارتودنتیست می تواند تصمیم بگیرد آیا این نوع درمان را نیاز دارید یا خیر. و این ارتودنتیست است که می تواند طرح درمانی صحیحی برای رفع مشکل دندان ها پیشنهاد دهد.
اگر به یکی از وضعیت های زیر دچار هستید ممکن است نامزد انجام این درمان باشید.

  • Overbite، زمانی که دندانهای فوقانی هم پوشانی عمودی زیادی بر روی دندانهای ردیف پایین دارند.
  • Underbite، به ظاهر “بولداگ” معروف است که در آن دندان های ردیف پایین خیلی جلوتر از دندان های فوقانی قرار می گیرد و ردیف بالا بیش از حد عقب هستند.
  • Crossbite، هنگام جویدن دندانهای بالا از بعد عرضی به درستی بر روی دندانهای پایین قرار نمی گیرند
  • Open bite، یا باز بودن بین دو فک در ناحیه جلو عقب یا کناره ها
  • Misplaced midline یا خط میانی نابجا – هنگامی که خط میانی دندان های فوقانی با خط میانی دندان های پایینی در یک راستا قرار نمی گیرند.
  • Spacing یا فاصله، فضاهای بین دندان ها که ممکن است بر اثر از دست دادن یک دندان یا حتی رشد ناقص یا عدم رشد یک دندان به وجود بیاید.
  • Crowding یا شلوغی دندان، زمانی که تعداد زیادی دندان (بیشتر از حد نرمال) در یک ردیف دندانی قرار می گیرند. این وضعیت منجر به روی هم افتادن دندانها می شود.

درمان با ارتودنسی چگونه است؟

انواع مختلفی از ابزار ارتودنسی وجود دارد. ارتودنسی متحرک و ثابت که هر دو به تغییر وضعیت دندان ها و فکین کمک می کنند. دستگاه ارتودنسی به آرامی فشاری بر دندان ها و فک وارد می کند که به مرور زمان تغییر دلخواه را ایجاد می نماید. شدت بدشکلی دندان ها و سن و خصوصیات فیزیولوژیک بیمار مشخص می کند که کدام نوع ارتودنسی برای درمان انتخاب شود. این متخصص است که در هر مرحله با معاینه وضعیت بیمار روش درمان را تعیین و اجرا می کند.

ارتودنسی یکی از تخصص های دندانپزشکی است که به منظور مرتب کردن و ردیف کردن دندانها و هماهنگ نمودن فک ها به کار برده می شود. از اصلی ترین وظایف ارتودنسی، تشخیص، پیشگیری و درمان ناهنجاری های دندانی فکی است. این عمل می تواند توسط درمانهای ثابت یا متحرک ، ارتودنسی با براکت های هم رنگ دندان (سرامیکی) (کامپوزیتی)، یا توسط ارتودنسی نامرئی توسط سیستم لینگوال (قرار دادن براکت ها در پشت دندانها) یا ارتودنسی نامرئی با پلاک شفاف (Invisalign) و غیره انجام شود. ارتودنسی ثابت می تواند توسط روش های Straight ،Edgewise ،Roth یا دیمون و غیره انجام شود. در ضمن می توان از تکنیک های جدید مانند مینی اسکرو Mini Screw در درمان ناهنجاریها کمک گرفت.

دو گروه درمان های ارتودنسی

یک گروه از درمانها برای تصحیح دندانها است و یک گروه از درمانها برای رفع ناهنجاری های فکی می باشد. درمان هر یک از این ناهنجاری ها نیاز به استفاده از دستگاه مخصوص خود را دارد. در صورتی که بیمار دارای ناهنجاری دندانی و یا فکی به موقع مراجعه نماید و همکاری خوبی داشته باشد، می توان مشکلات بیمار را به راحتی با ارتودنسی درمان نمود ولیکن اگر بیمار به موقع مراجعه ننماید و یا همکاری خوبی در حین درمان نداشته باشد و یا شدت ناهنجاری فکی بسیار زیاد باشد بیمار نیاز به ارتودنسی به همراه جراحی خواهد داشت.

انواع درمانهای ارتودنسی چه مزیتهایی نسبت به هم دارند؟

درمانهای ارتودنسی به 2 گروه کلی تقسیم می شود. یک گروه از درمانها برای تصحیح دندانها است و یک گروه از درمانها برای رفع ناهنجاری فکی می باشد که در هر نوع از درمان ها نیاز به دستگاه مخصوصی برای رفع ناهنجاری می باشد. در صورتی که بیمار دارای ناهنجاری دندانی و یا فکی به موقع مراجعه نماید و همکاری خوبی داشته باشد، می توان مشکلات بیمار را به راحتی با ارتودنسی درمان نمود ولیکن اگر بیمار به موقع مراجعه ننماید و همکاری خوبی در حین درمان  نداشته باشد و یا شدت ناهنجاری فکی بسیار زیاد باشد، ممکن است نیاز به جراحی فک برای رفع مشکل فکی وجود داشته باشد. در اینگونه موارد ابتدا بیمار تحت درمان ارتودنسی قرار می گیرد و بعد از آن تحت جراحی واقع می شود.

براکت گذاری و سیم کشی دندان چقدر طول می کشد

براساس نوع ناهنجاری بیمار ممکن است نیاز به ارتودنسی متحرک یا ثابت و یا جراحی فک به همراه ارتودنسی داشته باشد. این نوع ناهنجاری است که تعیین کننده نوع دستگاه ارتودنسی است. اگر بیمار مشکل فکی داشته باشد معمولا یک سال ونیم برای رفع مشکل فکی زمان لازم است و یک سال ونیم هم برای رفع مشکل دندانی نیاز به زمان وحود دارد. حال اگر بیمار فقط مشکل دندانی داشته باشد فقط درمان یک سال و نیم طول می کشد. گذاشتن سیم و براکت ارتودنسی بر روی دندان ها حدودا 30 دقیقه به طول می انجامد.

بهترین سن چه زمانی است

توصیه می شود به محض اینکه متوجه هرگونه ناهنجاری فک و دندان در کودک شدید او را به نزد متخصص ارتودنسی ببرید. حتی اگر کودک شما زیر 8 سال است. با مراجعه زود هنگام می توانید آمادگی لازم برای شروع یک درمان حساب شده را کسب کنید. بهترین سن از شروع 8 سالگی تا قبل از بلوغ کودک است. اما این بدان معنا نیست که افراد بالای 14 یا 18 سال نمی توانند از این درمان بهره ببرند. درمان ارتودنسی بزرگسالان ممکن است در مقایسه با ارتودنسی کودکان زمان بیشتری ببرد. اما در نهایت به نتیجه دلخواه خواهند رسید.

سوالات متداول

1-تغذیه در این دوران باید چگونه باشد؟

در طی این دوران از خوردن ذرت و تنقلات، مواد خوراکی رنگی، و خوراکی های سفت و سخت خودداری کند. در مقابل مواد غذایی سرشار از کلسیم و مواد معدنی و ویتامین ها را مصرف کنید. خوردن نوشیدنی های خنک نیز می تواند در طی این دوران لذت بخش باشد

2-در صورت شل شدن و یا کنده شدن براکت ارتودنسی چه کنیم؟

در این مواقع با متخصص معالج خود تماس بگیرید و یک وقت اورژانسی معاینه بگیرید. در صورتی که نسبت این موارد سهل انگار باشید در طول درمان خود اختلال ایجاد می کنید.

3-چطور براکت ارتودنسی را تمیز کنیم؟

برای تمیز کردن براکت های ثابت، از مسواک و براش مخصوص ارتودنسی کمک بگیرید. همچنین دقت کنید استفاده از دهانشویه های کلرهگزیدین طی این دوران منجر به زرد شدن دندان ها می شود. بنابراین از دهانشویه مناسب دوران ارتودنسی استفاده کنید تا از زرد شدن دندان ها جلوگیری کنید.

4-آیا براکت ارتودنسی برای گفتار مشکل ایجاد می کند؟

در روزهای اولیه درمان ممکن است بیمار کمی نوک زبانی صحبت کند اما با گذشت چند روز بیمار به براکت عادت می کند و می تواند به راحتی کلمات را تلفظ کند. این وضعیت ممکن است در ارتودنسی لینگوال یا پشت دندانی کمی بیشتر طول بکشد.

5-هر چند وقت یک بار باید برای معاینه ارتودنسی مراجعه کنیم؟

بسته به نظر متخصص معالج این بازه زمانی ممکن است از هر دو هفته تا هر دو ماه متغییر باشد. متخصص پس از هر جلسه ویزیت بیمار زمان مناسب بعدی را به او یادآوری می کند. این بازه زمانی ویزیت، بسته به نوع درمان و مرحله درمان متغییر خواهد بود.

دکتر محبوبه دهقانی متخصص ارتودنسی و ارتوپدی فک و صورت

عضو انجمن ملی نخبگان کشور و عضو انجمن ارتودنتیست ایتالیا SIDO

دارای یک عنوان ثبت اختراع

سمت استادیار دانشگاه در سال های 88 الی 97

و فلوشیپ پژوهشی

مشاهده رزومه

آدرس مطب: مشهد، نبش هاشمیه 31، ساختمان ونوس، طبقه سوم

شماره های تماس: 3880071 – 09159777275

‫17 دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

4 × سه =